قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٠ - «لكن»

و براى آن سه معنا نقل شده:

١- ترجّى نسبت به امر محبوب مانند: لعلّ الحبيب مواصل.

و اينمعنا مختص به امورى است كه ممكن مى‌باشد.

٢- تعليل مانند: فقولا له قولا ليّنا لعلّه يتذكّر او يخشى‌ .

٣- استفهام مانند: لا تدرى لعلّ اللّه يحدث بعد ذلك امرا .

«لكنّ»

بتشديد نون حرفى است كه باسم نصب و به خبر رفع مى‌دهد و در معناى آن سه قول مى‌باشد:

١- قول مشهور و آن اينستكه « لكن » يك معنا داشته و آن عبارتست از استدراك و مراد از آن اينستكه به مابعد « لكن » حكمى را نسبت دهند كه مخالف با حكم ماقبلش باشد.

٢- قول برخى از ادباء همچون صاحب البسيط، ايشان گفته‌اند:

لكن گاهى براى استدراك و زمانى براى تأكيد مى‌آيد.

٣- قول ابى عصفور، وى گفته است:

لكن هميشه براى تأكيد مى‌آيد.

«لكن»

بتخفيف نون بر دو وجه است:

١- مخفّفه از مثقله.

٢- حرف ابتداء كه عامل نمى‌باشد.

اينقسم از « لكن » اگر بعدش مفرد قرار بگيرد به دو شرط عاطفه است:

الف: آنكه قبلش نفى يا نهى باشد مانند: ما قام زيد لكن عمرو.

ب: آنكه مقرون با « واو » نباشد.